Hiện nay, trên địa bàn xã mạ xuân chính vụ đang 3 lá, đang cấy, xuân muộn 1-2 lá. Thời gian qua, các đợt không khí lạnh yếu, ngắn nên cây mạ sinh trưởng phát triển rất thuận lợi.
Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, trong tháng 1, không khí lạnh có xu hướng hoạt động mạnh hơn so với tháng 12/2025, gây ra nhiều ngày rét đậm, rét hại, đặc biệt tối ngày 20/1 khối không khí lạnh mạnh tăng cường gây mưa rải rác, nhiệt độ có thể giảm xuống dưới 15 c. Thời gian này trùng với lịch gieo cấy lúa xuân chính vụ. Trước tình hình trên, UBND xã Thiệu Quang hướng dẫn bà con nhân dân một số biện pháp kỹ thuậtchăm sóc
để kết quả sản suất vụ Chiêm xuân năm 2025 – 2026 được đảm bảo theo kế hoạch như sau:
1. Tuyên truyền khuyến cáo gieo cấy đúng khung thời vụ.
Theo Phương án sản xuất vụ Chiêm xuân năm 2025 – 2026 của UBND xã Thiệu Quang đến thời điểm hiện nay chưa đến lịch gieo cấy trà lúa xuân muộn, tuy nhiên qua kết quả kiểm tra thăm đồng của cán bộ kỹ thuật, trên địa bàn xã có một số diện tích đã xuống đồng gieo cấy lúa vụ xuân 2026.
Nếu tiếp tục để nhân dân gieo cấy không đúng khung thời vụ như hiện nay, lúa sẽ trổ vào tiết thanh minh (trổ trước ngày 20/4) năng suất lúa giảm do thời kỳ lúa trổ bông phơi màu, tung phấn sẽ gặp nhiệt độ không khí thấp, hạt phấn dễ bị chết vì lạnh. Nếu nhiệt độ xuống dưới 20
0
C, lại có mưa kèm theo thì hạt phấn sẽ bị chết và thối đen, cây lúa khi trỗ sẽ bị bạc đầu bông do gập thời tiết rét trong quá trình phân hóa đòng, có tỉ lệ hạt bị lép, lững rất cao, năng suất giảm nghiêm trọng, thậm chí không có thu hoạch.
Vậy UBND xã xin khuyến cáo cho bà con nông dân trên địa bàn toàn xã hãy dừng việc gieo cấy sớm trà lúa vụ xuân muộn, tập trung tiến hành chăm sóc mạ, đắp bờ ruộng, lấy nước đổ ải chuẩn bị các loại vật tư phân bón, vôi bột,… để đến khung thời tốt nhất (01 - 10/02/2026) mới tiến hành gieo cấy.
2. Kỹ thuật chăm sóc lúa mới cấy:
Với diện tích lúa đã cấy, cần duy trì lớp nước mặt từ 3 – 5 cm với phương châm là lấy nước làm áo nhằm tăng cường khả năng chống chịu rét, tuyệt đối không được để ruộng khô cạn. Trong thời gian này không được chăm sóc, đặc biệt là bón phân đạm.
Đối với diện tích lúa bị ảnh hưởng, sau đợt rét, khi nhiệt độ trên 15
o
C, kiểm tra, đánh giá và có phương án cấy dặm hoặc cần thiết gieo lại bằng các giống lúa ngắn ngày (như HN6, Bắc thơm số 7,….) khi thời tiết ấm cần tranh thủ tỉa dặm và bón thúc bằng các loại phân hỗn hợp, phức hợp NPK chuyên dùng để lúa bén rễ, hồi xanh, đẻ nhánh sớm.
3. Kỹ thuật chăm sóc mạ trước khi tiến hành gieo cấy.
-Nước: Ở thời kỳ mạ non (từ gieo đến 3lá), mặt luống cần được giữ ẩm để rễ phát triển thuận lợi. Khi mạ có 4 lá đến cấy tùy theo thời tiết và sinh trưởng của mạ để quyết định chế độ tưới nước. Khi cần chỉ tưới nước vào rãnh để luống mạ đủ ẩm. Trước khi cấy có thể tưới trước 5-7 ngày cho đất mềm, dễ nhổ xúc mạ tránh đứt rễ.
- Phân bón: Bón thúc vào thời kỳ mạ 3-4 lá, lượng bón từ 1- 1,5 kg Urê/ sào. Trước khi cấy 3-5 ngày, có thể bón tiễn chân giúp cây mạ ra rễ mới.
Phòng chống rét: Dùng các giống chịu rét. Gieo đúng thời vụ, gieo vào lúc trời ấm, tăng phân chuồng hoai mục và lân, không bón đạm vào lúc trời rét, điều tiết nước và che phủ Nilon cho mạ trong những đợt rét.
Tuyệt đối khôngcấy và gieo mạ trong các ngày nhiệt độ xuống dưới 15
0
c.
Với những diện tích mạ còn lại và mới gieo cần được che phủ nilon đảm bảo: Tiếp tục duy trì mực nước đảm bảo trên mặt luống, tốt nhất là để rãnh có nước và mở nilon khi trời nắng ấm. Không bón phân đạm, có thể dùng 50- 100g supe lân(lân bột) pha loãng tưới cho 1m
2
mạ để tăng cường phát triển bộ rễ. Nếu có điều kiện bổ sung thêm bón tro bếp, phân chuồng ủ mục chống rét cho mạ. Khi thời tiết ấm, nhiệt độ trung bình ngày trên15
0
C khẩn trương gieo cấy và gieo tăng lượng mạ so với diện tích khoảng 10% để dự phòng, chủ động dự phòng các giống ngắn ngày nếu có diễn biến thời tiết bất thường xảy ra.
- Phòng chống mạ già, mạ ống: Mạ xuân rất mẫn cảm với nhiệt độ. Cần đề phòng mạ ống khi thời tiết ấm, nhiệt độ bình quân trên 20
0
C kéo dài. Điều kiện đất tốt, nước nhiều,gieo dày dẫn tới mạ ống.Biện pháp chống mạ già và ống: Rút nước để ruộng mạ khô, không bón đạm, bố trí thời vụ thích hợp và tránh tình trạng “mạ chờ ruộng”.
- Phòng chống sâu bệnh cho mạ: Thường xuyên kiểm tra đồng ruộng để kịp thời tiến hành phòng trừ sâu bệnh cho mạ trước khi mang ra ruộng cấy.
- Tiêu chuẩn mạ tốt: Mạ cứng cây, khỏe, đanh dảnh, màu sắc lá xanh vàng, mạ không bị ống, có sức ra rễ mạnh và không có sâu bệnh.Đúng tuổi: Tuổi mạ cấy tùy thuộc vào giống, thời vụ và phương pháp làm mạ. Để tính tuổi mạ có thể dùng ngày tuổi hoặc số lá. Ví dụ, ở vụ đông xuân tính tuổi mạ theo số lá (mạ dược 5-6 lá, mạ sân hoặc mạ trên nền đất cứng 2-3 lá).
- Chăm sóc mạ sân:
Đối với mạ sân, sau khi gieo hạt cần đặc biệt điều tiết nước và giữ ẩm cho mạ. Số lần tưới nước phụ thuộc vào nhiệt độ và cường độ ánh sáng trong ngày. Khi mạ có 2,5 - 3 lá là đủ tuổi để cấy.
*Ngoài ra, đối với các cây trồng khác:
Cần thu hoạch sớm những diện tích rau màu vụ Đông đã đến kỳ thu hoạch để bảo đảm năng suất. Khi nhiệt độ xuống thấp, cần sử dụng nilon, rơm, rạ phủ luống, làm vòm che, nhà lưới, nhà màng để phòng chống rét cho các loại rau màu và cây trồng khác. Chăm sóc, tưới đủ ẩm theo nhu cầu dinh dưỡng từng cây trong những ngày rét đậm và không bón phân đạm và tăng cường bón phân supe lân (lân bột) để cây trồng phát triển, tăng khả năng chống rét.
Trung tâm Cung ứng Dịch vụ công Thiệu Quang